Na kočijama Svetog Ilije

ENDRE ADI

 

Đerđ Lukač je poeziju Endrea Adija nazvao barjakom pod kojim se sve progresivno može okupiti kad nastupi vreme bitke, a i ostali savremeni kritičari slažu se da period modernosti mađarske književnosti nastupa sa stvaralaštvom upravo ovog pesnika, pripovedača i novinara, „savesti mađarske nacije”, revolucionara, proroka duhovnog preporoda i sveopšteg uništenja, upamćenog po nepokolebljivoj veri u društveni napredak i razvoj koliko i po svojoj poeziji, u kojoj je smelo razmatrao pitanja savremenog evropskog iskustva: ljubavi, prolaznosti, vere, individualnosti, rodoljublja…

U zbirci Na kočijama Svetog Ilije (1908) odvija se Adijev neprekidni boj sa religijom. Bog je za pesnika Svemoćni kome je virtuoznost uveliko dosadila, koji ne pruža vođstvo, niti kažnjava, pa i ne nagrađuje. I ova zbirka je, kao i mnoge druge koje je objavio, izazvala žestoke polemike, koje su se doticale i lika i dela pesnika, njegove deklarisane privrženosti levičarskim političkim ciljevima, slavljenja čulne ljubavi i neortodoksnog pristupa Bogu u njegovim pesmama, radikalnim po formi, jeziku i sadržaju, kao i po kombinovanju elemenata erotizma sa političnošću,

385.00 RSD

Oznaka naslova: 969 Kategorija: Oznake: , ,

Pod uticajem Bodlera, Verlena i drugih francuskih simbolista, Adijev pesnički svet je zbunjujuće složen. Iako je jedva moglo biti inovacija u izboru poetskih tema, njegov pristup Bogu, životu, smrti, ljubavi, bogatstvu, borbi za opstanak u savremenom društvu te mađarskom identitetu bio je radikalno nov. Novina koju je uneo bila je prvenstveno u originalnosti njegove mašte, koja je iznedrila bogatu raznolikost asocijacija, ali u gotovo jednakoj meri i u dualnosti njegovog ega, koji je istovremeno stremio ka suprotnim smerovima u potrazi za sveukupnim iskustvom.

Njegov život bio je rastrzan između uzvišenih i božanskih težnji te kužne i nečiste stvarnosti. Ne čudi onda to što je Adi viđen kao metafizički pesnik, ali sa snažnom željom za senzualnim užicima; kao nacionalni pesnik u tradicionalnom smislu, koji je mogao da pruži poetsko dostojanstvo političkim ideologijama svog vremena, ali čija mu je narcisoidna osetljivost takođe donela etiketu egzibicionizma; kao moralista koji je kritikovao svoje savremenike gnevom proroka iz Starog zaveta, ali je isto tako i u maniru Dostojevskog priznao da je bio veliki grešnik; kao duboko religiozan pesnik čije je paganstvo sablažnjavalo hrišćane; i kao „gospodin”, koji je podržavao tradicionalne plemićke vrednosti, ipak je, u društvenom smislu, bio revolucionar drastičnih stavova.

Broj strana

196

Edicija

Blockhaus, Objedinjujuća snaga različitosti

Godina izdanja

2021.

Prevoditeljka

MARIJA CINDORI ŠINKOVIĆ

ISBN

978-86-6463-028-3

Dizajn korica

Anka Arsenić

(Dizajnerka korica je studentkinja modula Grafika i knjiga na Fakultetu primenjenih umetnosti Univerziteta umetnosti u Beogradu i njen doprinos grafičkom oblikovanju izdanja omogućen je saradnjom Fakulteta i IPC Media pod mentorstvom doc. Olivere Batajić Sretenović.)